واتچ ماهان

شافاک: ما خانوم‌ها به همراهید افزایش از آقاان نگران شویم

۲۴ دی ۱۳۹۶

شافاک:  ما خانوم‌ها به همراهید افزایش از آقاان نگران شویم

 

به نقل خبرگزاری کتاب ایران (واتچ ماهان) به گرازش از رادیو ان.پی.آر – الیف شافاک، نویسنده ترک‌تبه همراهر در رمان جدیدش «سه دختر حوا» که داستانش در ترکیه و انگلستان می‌گذرد، دربه همراهره سیاست، ایمان و فیمینیسم کندوکاو می‌کند. او در مصاحبه به همراه رادیو ان.پی.آر دربه همراهره کتاب جدیدش نقل کرد گفته است. 
متن حاضر، نسخه متنی برنامه رادیویی است که به میزبه همراهنی جناب آقا گرین اجرا انجام گرفت و اینس‌کیپ به عنوان منتقد  به همراه الیف شافاک مصاحبه انجامه است.

الیف شافاک: واتچ ماهاناً مثل یک آونگ ساعت، شهر را ترک می‌کنم و بعد دلم برایش تنگ می‌شود. دوبه همراهره برمی‌گردم، احساس خفگی می‌کنم. از شهر می‌روم و بعد دلم تنگ می‌شود و برمی‌گردم.

گرین: او می‌گوید در ترکیه، عمل نوشتن، یک ریسک است. آقام کتاب‌ها را دست به دست می‌کنند و نویسندگان به رغم خطرات پیش رو، همچنان می‌نویسند. شافاک خود یک‌به همراهر به دلیل نوشتن دربه همراهره موضوعی حساس در ترکیه دادگاهی انجام گرفت. او به همراه استیو اینس‌کیپ دربه همراهره رمان تازه‌اش مصاحبه انجامه است.

استیو اینس‌کیپ: او به هیچ‌وجه تمام وقت در ترکیه خانومدگی نمی‌کند. او افزایش اوقات در لندن است و گهگاه در آمریکا روزگار می‌گذراند. به همراه این حال شافاک می‌گوید به همراهرها و به همراهرها به خانه قبلی‌اش در استانبول، شهری که نقطه مرزی اروپا و آسیاست کشانده انجام گرفته است.

شافاک: در کشورهایی که آزادی بیان وجود ندارد، به طرز عجیب و غریبی گهگاه کلمات اهمیت افزایشی دارند.

اینس‌کیپ: او در سال‌های اخیر در ترکیه بود، زمانی که رهبر این کشور روخانومامه‌ها را تحت کنترل خود گرفت و چهره‌های مخالف را به همراهزداشت انجام. رمان جدید الیف شافاک عمدتا در استانبول می‌گذرد. این کتاب «سه دختر حوا» نام دارد. شخصیت اصلی کتاب خانومی است در میانه دهه سی سالگی عمرش. واتچ ماهاناً اولین اتفاقی که در رمان رخ می‌دهد، این است که او در خیابه همراهن ربوده انجام گرفته و مورد تعرض قرار می‌گیرد. اما موفق می‌شود از پس مهاجمان بر بیاید و به مهمانی شامی که از قبل برنامه‌ریزی انجام گرفته بود، برسد. او تلاش می‌کند وانمود کند هیچ اتفاق بدی نیفتاده است. بنابراین بخش زیادی از این رمان در مهمانی شام در استانبول اتفاق می‌افتد. و در آنجا راهرویی است که افرادی که تکمیلا نخبه هستند دربه همراهره دموکراسی بحث می‌کنند. و بعضی‌هاشان می‌گویند ما واقعاً به دموکراسی نیاز نداریم. دموکراسی، امری تجملی است. هیچ هدفی ندارد. زائد است. داشتن دیکتاتوری خیراندیش بهتر است و وقتی داشتم این را می‌خواندم در عجب بودم که آیا این عملاً روایت مبه همراهحثه‌ای در استانبول بود که شما در آن شرکت داشتید؟

الیف شافاک: بله، همان‌طور که شما اشاره انجامید، ساختار کتاب طوری است که ما صحنه شام را مشاهده می‌کنیم، بخش اصلی‌اش هم موقع سرو دسر است، و اگر صادق به همراهشم به همراهید بگویم که صحنه‌های شام، واقعی‌ترین صحنه‌های کتاب است. هر چیزی که مشاهده انجامم، مستقیما در سال‌های ۲۰۱۵ و ۲۰۱۶ در استانبول دیدم و شنیدم.

اینس‌کیپ: از کل آن دوره‌ای حرف می‌خانومید که دموکراسی در ترکیه نحیف و نحیف‌تر انجام گرفت؟

شافاک: دقیقاً و اقتدارگرایی قوی‌ و قوی‌تر، مشخصاً ملی‌گراتر. از زیادی جنبه‌های دیگر ‌هم دوران دشواری بود، چون اگر یادتان به همراهانجام گرفت در سراسر آن دوره در ترکیه در بخش‌های مختلف کشور حمله‌های تروریستی زیادی اتفاق افتاد.

در این صحنه‌های شام، محیط‌های شام، واتچ ماهانا شیزوفرنیک بود. یک لحظه آدم‌ها دربه همراهره چیزهای زیاد این‌جهانی حرف می‌زدند. و در لحظه بعد دربه همراهره مرگ نقل کرد می‌گفتند، چون یکی حساب توئیترش را چک انجامه بود و آن‌ها متوجه انجام گرفته بودند که در آن نزدیکی حمله‌ای تروریستی رخ داده است. و پنج دقیقه بعد دوبه همراهره حال و هوا عوض می‌انجام گرفت. بنابراین همه چیزهایی که مستقیماً و به صورت دست اول گفتم آن‌قدر برگرفته از آن صحنه‌های شام بود که می‌خواستم اسم کتاب را بگذارم: «شام آخر بورژواهای ترکیه».

اینس‌کیپ: (می‌خندد) پس به همراه این اوصاف نخبگان ترکیه دست از دموکراسی کشیده‌اند؟

شافاک: فکر می‌کنم درست است- البته نمی‌توانم عمومیت بدهم. همه نه…

اینس‌کیپ: البته، کسانی که شما می‌شناسید.

شافاک: نه، همه این‌طور نیستند. اما به حد کفایت بحث‌هایی از آقام از پس‌زمینه‌های طبقاتی مختلف ترکیه شنیده‌ام که در واقع ارزش‌های دموکراسی را به چالش می‌کشند. ترکیه کشوری بود که مدت‌های مدیدی چشم انتظار پیوستن به اتحادیه اروپا بود.

ما نسلی بودیم که به همراه ارزش‌های متفاوتی در ترکیه بزرگ انجام گرفتیم. و حالا ما ترکیه متفاوتی داریم، جایی که نخبگان سیاسی‌اش دربه همراهره پیوستن به سازمان همکاری‌های شانگهای حرف می‌خانومند. آن‌ها می‌گویند اتحادیه اروپا برای ما نیست. و همان‌طور که می‌دانید در سازمان همکاری‌های شانگهای روسیه، چین، ترکمنستان و قرقیزستان هستند، این سازمان جایی خوبی است برای کشورهایی که وضع حقوق بشر و آزادی بیان خوبی ندارند. دوست ندارم سرزمین مادری‌ام در مسیر اشتبه همراهه قدم بگذارد.  این تغییرات را در خانومدگی روزانه و صحبت‌های آقام می‌توانم ببینم، اما نه فقط در ترکیه. فکر می‌کنم متاسفانه در کل خاورمیانه افراد زیادی هستند که اعتقاد دارند دموکراسی، به ویژه دموکراسی پلورالیستی، مفهومی غربی است و برای این بخش از جهان که ما در آن هستیم، مناسب نیست. این کمالاً خطرآفرین است.

اینس‌کیپ: وقتی به غرب می‌آیید هم بحث‌های متفاوتی دربه همراهره دموکراسی می‌شنوید؟

شافاک: به ویژه بعد از ۲۰۱۶ در غرب هم تغییرات زیادی رخ داده است و متاسفانه انتخابه همراهت در آمریکا هم اوضاع را بهتر نانجام. زیادی از آقام می‌پرسند آیا واقعا می‌توانیم به صندوق رای اعتماد کنیم؟ آیا ممکن است صندوق رای دستکاری شود؟  فکر می‌کنم همه ما دوران آشفته‌ای را می‌گذرانیم.

در گذشته، این تصور را داشتیم که بعضی از بخش‌های جهان سرزمین‌های سیال بودند و آشفته‌تر بودند. و بقیه جهان –که غرب نام دارد- تصور می‌انجام گرفت که امن و به همراهثبه همراهت است. اما فکر می‌کنیم هر روز افزایش و افزایش می‌فهمیم که در واقع این تقسیم‌بندی، این جغرافیای سلسله مراتبی، مطلقاً مصنوعی است. و در واقع همان‌طور که زیگموند به همراهومن سال‌ها پیش به ما گفته بود؛ همه ما در دوران سیال خانومدگی می‌کنیم.

اینس‌کیپ: گفتید سرزمین‌های سیال. این جمله به همراهعث انجام گرفت به یاد سطری در کتاب‌تان بیفتم که در آن ترکیه را به همراه یک رودخانه مقایسه می‌کنید که برداشت من این بود که دائما در حال تغییر است. آب به همراهلاست. آب پایین است. سیلی در حال وقوع است. شما در خشکی هستید. هر اتفاقی ممکن است بیفتد.

شافاک: بله. احساس زیاد خسته‌کننده‌ای است. فکر می‌کنم شهروند ترکیه بودن خیلی خسته‌کننده است. و اگرچه ظاهرآً میلیون‌ها نفر هستیم، اما احساس تنهایی می‌کنیم. ترکیه کشوری چند قطبی انجام گرفته و به طرز آزاردهنده‌ای سیاسی انجام گرفته است. وقتی کشورها اقتدارگراتر می‌شوند، وقتی آن‌ها به عقب برمی‌گردند، از همان راهی که ما هم عقب رانده انجام گرفته‌ایم، و به ملی‌گرایی، انزواطلبی و پوپولیسم می‌رسند، من فکر می‌کنم که جامعه هم تغییر می‌کند، نه تنها دولت‌ها یا سیاستمداران، بلکه جامعه هم تغییر می‌کند. و فرهنگ حتاً درون‌گراتر و جنون‌آمیزتر می‌شود. و اگر این مورد وجود دارد فکر می‌کنم ما خانوم‌ها به همراهید افزایش از آقاان نگران شویم، چون وقتی جوامع به عقب برمی‌گردند، به اعتقاد من خانوم‌ها افزایش ضرر می‌کنند.

اینس‌کیپ: الیف شافاک، نویسنده رمان «سه دختر حوا» زیاد ممنونم.

شافاک: ممنونم.